Ne Acil, Ne Değil?
Göğüs Ağrısı, Bayılma, Nefes Darlığı: Acile Gitmeli mi, Gitmemeli mi?
Aniden gelen bir göğüs ağrısı, baş dönmesiyle birlikte bayılacak gibi olma hissi ya da nefes almakta zorlanma…
Bu belirtilerle karşılaştığınızda akla ilk gelen soru genellikle şudur:
“Bu acil mi, değil mi? Acile gitmeli miyim?”
Acil servisler, gerçekten zamanla yarışılan durumlar için vardır. Ancak hangi şikâyetin acil olduğunu bilmek her zaman kolay değildir.
Bu yazıda; göğüs ağrısı, bayılma ve nefes darlığı gibi sık yaşanan belirtilerin hangi durumlarda acil kabul edildiğini,
hangi durumlarda poliklinik değerlendirmesinin yeterli olabileceğini net ve anlaşılır şekilde ele alıyoruz.
“Acil” Ne Demektir?
Acil durum; hayatı, organ fonksiyonlarını veya kalıcı sağlığı tehdit eden ve derhal tıbbi müdahale gerektiren durumlardır.
Bu durumlarda “biraz beklemek” veya “yarın bakarım” demek riskli olabilir.
Not: Emin olmadığınız her durumda acil servise başvurmak doğru bir tercihtir.
Göğüs Ağrısı: Ne Zaman Acildir?
Göğüs ağrısı, en sık acil servise başvuru nedenlerinden biridir. Her göğüs ağrısı kalp krizi anlamına gelmez;
ancak bazı özellikler acil kabul edilir.
Acil Kabul Edilen Göğüs Ağrıları
Aşağıdaki özelliklerden biri varsa beklemeden acil servise başvurmalısınız:
- göğsün ortasında baskı, sıkışma veya yanma hissi
- ağrının kola, sırta, boyna veya çeneye yayılması
- soğuk terleme, mide bulantısı, baş dönmesi eşlik etmesi
- daha önce yaşamadığınız şiddette bir ağrı olması
- ağrının 10–15 dakikadan uzun sürmesi
Bu tablo kalp krizi veya ciddi kalp sorunlarının habercisi olabilir.
Daha Az Acil Olabilen Göğüs Ağrıları
- hareketle artan kas-iskelet kaynaklı ağrılar
- kısa sürede geçen, hafif batma hissi
- dokunmakla artan yüzeysel ağrılar
Ancak bu ayrımı kendi kendinize yapmak zorunda değilsiniz. Şüphede kalırsanız acil servise başvurmanız önerilir.
Bayılma ve Bayılacak Gibi Olma: Ne Zaman Ciddidir?
Bayılma (senkop), beynin kısa süreli olarak yeterince kanlanamaması sonucu oluşur.
Bazı bayılmalar basit nedenlere bağlı olabilirken, bazıları hayati risk taşır.
Acil Kabul Edilen Bayılmalar
- ani ve açıklanamayan bayılma
- bayılma öncesi göğüs ağrısı veya çarpıntı
- nöbet benzeri kasılmalar
- bilincin uzun süre yerine gelmemesi
- düşme ve kafa travmasıyla birlikte olması
Bu durumlar kalp ritim bozuklukları veya nörolojik nedenlere işaret edebilir.
Daha Az Acil Olabilen Durumlar
- uzun süre ayakta kalma sonrası kısa süreli bayılma
- susuzluk veya ani tansiyon düşmesi
Yine de ilk kez yaşanan her bayılma mutlaka değerlendirilmelidir.
Nefes Darlığı: Hangi Durumda Acildir?
Nefes darlığı, özellikle ani başladıysa asla hafife alınmaması gereken bir belirtidir.
Acil Kabul Edilen Nefes Darlığı
- ani ve şiddetli nefes alamama hissi
- konuşurken nefes nefese kalma
- dudaklarda veya parmaklarda morarma
- göğüs ağrısı ile birlikte nefes darlığı
- astım hastasında alışılmadık derecede şiddetli atak
Bu tablo; akciğer embolisi, kalp yetmezliği, ağır enfeksiyon veya astım krizi gibi durumları düşündürebilir.
“Acil Değil” Diye Beklemek Riskli mi?
Evet, bazı durumlarda risklidir. Acil olmayan bir durum için acil servise başvurmak sorun değildir; ancak acil bir durumu ertelemek ciddi sonuçlara yol açabilir.
Şu cümleleri kendinize söylüyorsanız dikkatli olun:
- “Biraz dinleneyim geçer.”
- “Sabaha kadar bekleyeyim.”
- “Acili meşgul etmeyeyim.”
Acil servisler, tam da bu belirsizlik anları için vardır.
Evde Ne Yapılabilir, Ne Yapılmamalı?
Yapılabilecekler:
- belirtileri gözlemlemek
- yanınızda biri varsa durumu paylaşmak
- gerekirse acil servise başvurmak
Yapılmaması gerekenler:
- şiddetli belirtileri tek başına atlatmaya çalışmak
- ağrı kesiciyle durumu bastırmak
- internetten tanı koymaya çalışmak
Şifa’da Acil Servis Yaklaşımı
Özel Sancaktepe Şifa Tıp Merkezi Acil Servisi; göğüs ağrısı, bayılma ve nefes darlığı gibi zamanla yarışılan belirtilerde hızlı ve bütüncül değerlendirme sunar.
- 7/24 acil servis hizmeti
- acil servise entegre röntgen ve laboratuvar olanakları
- deneyimli hekim kadrosu
- SGK ve özel sağlık sigortalarıyla uyumlu hizmet
Amaç; gereksiz beklemeleri önlemek ve doğru müdahaleyi doğru zamanda yapmaktır.
Kararsız Kalmaktansa Kontrol Ettirin
Acil servis başvurusu “abartı” değildir. Sağlığınız söz konusuysa, emin olmak her zaman daha güvenlidir.
Şüphede Kalmayın
Göğüs ağrısı, bayılma hissi veya nefes darlığı yaşıyorsanız beklemeyin.
Acil Servise Başvurun
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
Göğüs ağrısı her zaman kalple mi ilgilidir?
Hayır. Kas-iskelet, mide veya akciğer kaynaklı olabilir. Ancak kalp kaynaklı ağrılar mutlaka ekarte edilmelidir.
Bayılma acil midir?
İlk kez yaşanan, ani veya açıklanamayan bayılmalar acil kabul edilir ve değerlendirilmelidir.
Nefes darlığı için ne zaman acile gitmeliyim?
Ani başlayan, şiddetli veya göğüs ağrısı eşlik eden nefes darlığında acil servise başvurulmalıdır.
Emin değilsem acile gitmeli miyim?
Evet. Emin olmadığınız her durumda acil servise başvurmanız en güvenli yaklaşımdır.